Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt của bà con nông dân. Để quản lý và sử dụng nguồn tài nguyên này một cách có hiệu quả, đúng pháp luật, Ủy ban nhân dân xã Lam Sơn thực hiện bài tuyên truyền nhằm giúp bà con hiểu rõ các quy định của pháp luật về việc sử dụng đất nông nghiệp và các chế tài xử phạt đối với hành vi xây dựng trái phép.

1. Thế nào là xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp?

Theo quy định của Luật Đất đai, đất đai được phân chia thành nhiều mục đích sử dụng khác nhau, trong đó phổ biến nhất là đất nông nghiệp (dùng để trồng lúa, trồng cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản...) và đất phi nông nghiệp (bao gồm đất ở, hay còn gọi là đất thổ cư).

Nguyên tắc cốt lõi: Người sử dụng đất phải sử dụng đất đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê hoặc công nhận quyền sử dụng đất.

Hành vi tự ý xây dựng nhà ở, lán trại kiên quyết, nhà xưởng, tường rào hoặc các công trình kiên cố khác trên đất nông nghiệp mà chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép chuyển mục đích sử dụng đất được coi là hành vi vi phạm pháp luật (sử dụng đất sai mục đích) .

2. Hậu quả pháp lý và các hình thức xử phạt

Nhiều bà con cho rằng “Đất của tôi thì tôi có quyền xây dựng” . Đây là một quan niệm hoàn toàn sai lầm. Việc tự ý xây dựng trên đất nông nghiệp sẽ phải đối mặt với các hình thức xử lý nghiêm khắc theo Nghị định của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai:

- Phạt tiền rất nặng: Tùy thuộc vào loại đất nông nghiệp (đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm, cây lâu năm...), vị trí đất (nông thôn hay thành thị) và diện tích vi phạm, mức phạt tiền có thể dao động từ vài triệu đồng cho đến hàng trăm triệu đồng.

- Buộc tháo dỡ công trình vi phạm: Đây là biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm trọng nhất. Toàn bộ ngôi nhà, công trình xây dựng trái phép sẽ bị buộc tháo dỡ để khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm.

- Cưỡng chế tháo dỡ: Nếu cá nhân, hộ gia đình vi phạm không tự nguyện tháo dỡ, cơ quan chức năng sẽ tiến hành cưỡng chế. Mọi chi phí tổ chức cưỡng chế tháo dỡ do người vi phạm tự chi trả.

Lưu ý đặc biệt: Việc cố tình xây dựng trái phép không chỉ gây thiệt hại lớn về kinh tế cho chính gia đình (mất chi phí xây dựng, chi phí phá dỡ, bị phạt tiền) mà còn làm mất an ninh trật tự tại địa phương và ảnh hưởng đến quy hoạch chung.

3. Muốn xây dựng nhà ở hợp pháp, người dân cần làm gì?

Để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình và tránh các rủi ro pháp lý, khi có nhu cầu xây dựng nhà ở hoặc công trình trên thửa đất đang là đất nông nghiệp, bà con cần thực hiện các bước sau:

1. Kiểm tra quy hoạch: Đến bộ phận địa chính xã/phường hoặc UBND huyện/quận để kiểm tra xem thửa đất nông nghiệp của mình có nằm trong quy hoạch được chuyển thành đất ở (đất thổ cư) hay không.

2. Làm thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất: Nếu phù hợp quy hoạch, chủ đất phải nộp hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất từ đất nông nghiệp sang đất ở tại cơ quan có thẩm quyền và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính (nộp tiền sử dụng đất) theo quy định.

3. Xin giấy phép xây dựng: Sau khi đất đã được chuyển thành đất ở hợp pháp, tùy thuộc vào quy định tại địa phương, bà con tiến hành xin giấy phép xây dựng trước khi khởi công (trừ các trường hợp được miễn giấy phép theo Luật Xây dựng).

Kính thưa bà con nhân dân!

Sống và làm việc theo Hiến pháp và Pháp luật là nghĩa vụ và quyền lợi của mỗi công dân. Vì sự phát triển bền vững của địa phương, vì sự an toàn và hạnh phúc của chính gia đình mình, Ủy ban nhân dân xã/phường kêu gọi toàn thể bà con:

- Không tự ý xây dựng công trình, nhà ở trên đất nông nghiệp.

- Không tiếp tay cho các hành vi mua bán, chuyển nhượng đất nông nghiệp trái phép để xây dựng nhà ở.

- Khi phát hiện có hành vi tự ý cuốc đất, đổ móng, xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp, xin vui lòng thông báo ngay cho UBND xã/phường hoặc trưởng thôn/tổ trưởng dân phố để kịp thời ngăn chặn và xử lý.

Hãy chung tay thượng tôn pháp luật, bảo vệ tài nguyên đất đai và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh!

Trung tâm Cung ứng dịch vụ công