Cách xử lý một số loại ngộ độc thực phẩm thường gặp tại nhà
Cách sơ cứu cơ bản khi bị ngộ độc thực phẩm:
- Loại bỏ nhanh chóng hết các chất độc trong cơ thể bằng cách cho bệnh nhân uống nước, tiếp theo là kích thích cơ học vào cổ họng bằng ngón tay chặn xuống lưỡi cho đến khi nôn được.
- Sau khi nôn hoặc đi ngoài nên cho bệnh nhân uống hết 1 lít nước pha với một gói orezol hoặc nếu không có sẵn gói orezol thì có thể pha 1/2 thìa cà phê muối cộng với 4 thìa cà phê đường trong 1 lít nước.
Dưới đây là một số gợi ý tham khảo giúp bạn đọc có thêm kiến thức trong xử lý các loại ngộ độc thường gặp:
Cách xử lý ngộ độc rượu
Khi ngộ độc rượu sẽ xuất hiện các triệu chứng như bất tỉnh, co giật, tê yếu chân tay, nhịp thở không đều, rối loạn màu sắc, đại tiểu tiện không kiểm soát.
Cách xử lý: Nên kê cao gối cho nạn nhân nằm, tiến hành gây nôn. Không nên uống thuốc giải độc rượu, thuốc chống nôn, giảm đau, hạ sốt. Nếu xuất hiện các biểu hiện nặng như đau đầu, chóng mặt, vã mồ hôi, da tái xanh, mất thị lực nên được cấp cứu kịp thời.
Cách xử lý đối với người ngộ độc nấm
Trong trường hợp ăn phải nấm độc như nấm đỏ, nấm mực, nấm phiến đốm chuông, nấm độc, người bệnh dễ gặp phải tình trạng ảo giác, sảng giật, kèm theo các triệu chứng thường gặp của ngộ độc thực phẩm.
Cách xử lý: Tiến hành gây nôn, uống than hoạt tính với liều lượng 1g/kg cân nặng đồng thời bổ sung oresol.
Đối với người bị ngộ độc thuốc trừ sâu phospho hữu cơ
Phospho hữu cơ có thể gây ngộ độc thông qua đường hô hấp, niêm mạc và chủ yếu qua đường tiêu hóa do tay còn dính thuốc, ăn uống nhầm, bị đầu độc hoặc tự tử…
Cách xử lý: Gây nôn, uống nhiều nước để hòa loãng chất độc, tiến hành rửa dạ dày trước 6 tiếng và tiến hành hồi sức bằng tiêm astropin.
Một số mẹo nhỏ chữa ngộ độc thực phẩm
Khi gặp phải tình trạng ngộ độc thực phẩm, bạn có thể sử dụng một trong những cách dưới đây để giảm các triệu chứng và phòng ngừa bệnh tái phát. Cụ thể:
- Giấm táo: Giảm bớt các triệu chứng khác nhau của ngộ độc thức ăn bằng cách pha hai muỗng giấm táo với nước ấm trước khi ăn.
- Uống trà gừng sau khi ăn trưa và tối giúp chống lại tình trạng ợ nóng và buồn nôn.
- Bột húng quế làm giảm nhanh tình trạng nhiễm trùng. Bạn có thể pha bột húng quế cùng mật ong và nước hoặc các loại nước trái cây để sử dụng.
- Sử dụng trực tiếp tỏi tươi hoặc uống nước tỏi xay vì trong tỏi có nhiều chất chống virus, kháng viêm, chống nấm mạnh, đặc biệt hiệu quả trong ngộ độc thực phẩm.
- Pha nước chanh với một chút nước đường để sử dụng trong ngày giúp làm sạch ruột.
- Sử dụng mật ong cùng nước ấm giúp kháng viêm, kháng khuẩn, điều trị chứng khó tiêu của ngộ độc thực phẩm.
- Ăn chuối có thể giảm các triệu chứng buồn nôn, đồng thời giảm những cơn đau dạ dày do ngộ độc thực phẩm.
Một số bài thuốc dân gian chữa ngộ độc thực phẩm nhẹ
- Bài thuốc từ hạt đậu xanh: Nghiền sống đậu xanh hòa nước uống để nôn ra và giải độc.
- Nếu ngộ độc gây tiêu chảy: Sử dụng 100g tỏi sắc với 300ml nước cho tới khi còn 100ml. Sử dụng khi còn nóng.
- Chữa nôn, đầy bụng giải độc: Nhai nuốt 3-6g hạt thì là.
- Chữa ngộ độc thức ăn gây đau bụng, nôn nhiều, tiêu chảy: Riềng, gừng khô, củ gấu lượng bằng nhau tán nhỏ, mỗi lần uống 6g. Uống ngày 3 lần.
- Giải độc do ngộ độc thịt và nấm: Sắc uống 20g cam thảo bắc cùng 20g đại hoàng.
- Chữa ngộ độc thức ăn gây nôn mửa: sắc 20g đậu ván trắng, 16g hương nhu, 12g hậu phác sử dụng khi còn ấm.
Ngộ độc thực phẩm nên ăn gì? Kiêng gì?
Vì nguồn khởi phát bệnh chính là những đồ ăn, thức uống chúng ta sử dụng hàng ngày. Do đó, để tránh tình trạng này xảy ra, cách tốt nhất bạn nên thiết lập chế độ ăn uống lành mạnh, đặc biệt sau khi bị ngộ độc thực phẩm.
Ngộ độc thực phẩm nên ăn gì? Uống gì?
- Bù nước cho cơ thể
Nôn mửa, tiêu chảy dễ dẫn đến tình trạng mất nước. Vì vậy bạn nên uống nhiều nước, chia thành từng ngụm nhỏ. Nên sử dụng các đồ uống có chứa chất điện giải để ngăn ngừa mất nước.
Các thực phẩm nên sử dụng: các loại trà không chứa caffeine, canh rau, oresol…
- Nên ăn thức ăn nhạt, mềm, loãng
Khi hệ tiêu hóa chưa đi vào ổn định, bạn nên sử dụng những món ăn nhẹ nhàng, ít chất béo và các loại hoa quả tốt cho đường tiêu hóa.
Những thực phẩm nên dùng bao gồm: chuối, ngũ cốc, lòng trắng trứng, mật ong, yến mạch, bơ đậu phộng, khoai tây nghiền, cháo, nước ép trái cây.
Bạn có thể tham khảo chế độ BRAT để cải thiện chức năng của dạ dày.
- Tuân thủ theo cơ chế làm sạch đường tiêu hóa tự nhiên
Tuyệt đối không nên tự ý mua thuốc cầm tiêu chảy để giảm tình trạng này vì cơ chế đào thải tự nhiên của hệ tiêu hóa khi gặp chất độc hại.
Sau khi các triệu chứng thuyên giảm, bạn có thể sử dụng những thực phẩm chứa nhiều lợi khuẩn như sữa chua để cơ thể phục hồi lượng vi khuẩn có lợi bị mất trong quá trình tiêu độc, giúp hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch trở lại bình thường.
Bị ngộ độc thực phẩm nên kiêng gì?
Cơ thể lúc này còn rất yếu, chưa cân bằng lại hệ tiêu hóa và hệ miễn dịch nên việc dung nạp các thực phẩm, đồ uống không có lợi sẽ làm tăng áp lực hoạt động của dạ dày.
Những thực phẩm nên kiêng bao gồm:
- Đồ uống có cồn, thức uống có chứa nhiều caffeine như soda, cà phê, nước tăng lực.
- Đồ ăn cay nóng
- Đồ ăn nhiều dầu mỡ, chiên xào, đồ ăn đóng hộp
- Hạn chế hút thuốc lá
- Tuyệt đối không uống các loại thuốc cầm tiêu chảy trong thời gian này.
- Chú ý tới một số các loại thực phẩm có khả năng gây ngộ độc nếu không được chế biến kĩ hoặc loại bỏ ra trong quá trình nấu ăn như: măng tươi, mật cá, cà chua xanh, thịt cóc, khoai tây lên mầm, củ sắn để cả vỏ, cá nóc, nấm độc, hạt hạnh nhân đắng, các loại hạt đậu sống…
Một số lưu ý sau ngộ độc thực phẩm
- Không nên ăn uống trong vài giờ, để dạ dày được nghỉ ngơi
- Nghỉ ngơi nhiều do bệnh và tình trạng mệt mỏi khiến cơ thể mệt mỏi.
- Không nên đánh răng ngay sau khi nôn do ngộ độc thức ăn vì khi đó, những axit trong dạ dày thoát ra ngoài qua quá trình nôn, có thể làm hỏng men răng và đánh răng sẽ khiến mòn men răng.
- Tắm rửa sạch sẽ sau khi cơ thể tỉnh táo để làm sạch những vi khuẩn không có lợi.
10 quy tắc an toàn phòng tránh tình trạng ngộ độc thực phẩm
- Chọn thực phẩm an toàn, có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, trong thời hạn sử dụng, không tồn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và các hóa chất, phụ gia trong quá trình nuôi trồng, bảo quản.
- Thực hiện nấu chín uống sôi, không ăn các thực phẩm chưa chín, còn sống, để lâu ngày.
- Ăn ngay khi thức ăn còn nóng, vừa được nấu chín.
- Bảo quản cẩn thận thực phẩm đã được nấu chín.
- Đun kĩ thực phẩm trước khi sử dụng, đối với thực phẩm cần ăn nóng.
- Không để thực phẩm sống lẫn với thực phẩm chín. Khi chế biến nên có thớt, dao chuyên dụng để riêng thực phẩm.
- Luôn giữ bề mặt bếp sạch sẽ, đồ chế biến món ăn được rửa sạch.
- Đảm bảo tay chế biến thực phẩm được sạch sẽ. Người chăm sóc trẻ cần rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi cho trẻ ăn hoặc tiếp xúc với thức ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi tiếp xúc với thực phẩm tươi sống.
- Không tiếp xúc với thực phẩm khi đang bị đau bụng, tiêu chảy, nôn, sốt hay có biểu hiện của bệnh truyền nhiễm
- Bảo vệ thực phẩm tránh các loại côn trùng, loại gặm nhấm và các loài động vật khác.
- Sử dụng nước sạch để sinh hoạt.
Nguyễn Thu - Chuyên viên phòng Văn hóa xã Lam Sơn