Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, về các vườn bưởi đỏ Luận Văn - giống bưởi tiến Vua nổi tiếng của xã Lam Sơn, dễ dàng cảm nhận không khí lao động tất bật của người trồng bưởi. Trên những tán cây xanh tốt, từng quả bưởi đỏ căng tròn, vỏ ánh son rực rỡ được bọc túi cẩn thận, treo lơ lửng trên cành, chờ ngày thu hái phục vụ thị trường Tết.

Ông Nguyễn Văn Tư (60 tuổi), một trong những hộ trồng bưởi lâu năm ở làng Luận Văn cho biết gia đình hiện có hơn 4 ha bưởi đỏ. Năm nay, vườn bưởi của ông dự kiến cho thu hoạch khoảng 10.000 quả, trong đó hơn 4.000 quả đã được thương lái đặt hàng trước.

Không chỉ bán bưởi thương phẩm, ông Tư còn ươm hạt, chiết cành từ cây đầu dòng để nhân giống, mỗi năm cung cấp ra thị trường hàng nghìn cây bưởi con. “Muốn giữ được giống quý thì phải làm bài bản, từ khâu chọn cây mẹ đến chăm sóc, nhân giống”, ông Tư chia sẻ.

Với kinh nghiệm nhiều năm gắn bó, ông Tư cho biết bưởi được ghép hoặc chiết cành sau khoảng 4 năm bắt đầu cho quả. Cây ra hoa, đậu quả vào khoảng tháng 2 - 3 âm lịch và chỉ thu hoạch một vụ duy nhất vào dịp cuối năm. Khi còn non, bưởi có màu xanh, đến giữa tháng 10 âm lịch bắt đầu chuyển đỏ từ trong ra ngoài, quả chín tỏa hương thơm dịu, múi mọng nước, vị ngọt thanh, mỗi cây cho 40 - 50 quả nặng 0,5 - 1,5 kg, với lớp vỏ đỏ rực ánh son trầm ấm, tạo vẻ sang trọng, nổi bật khi treo trên cành hay trưng bày trên mâm ngũ quả ngày Tết.

Không chỉ vỏ ngoài, phần tép bên trong cũng mang sắc đỏ hồng tự nhiên, múi mọng, vị ngọt thanh, hương thơm nhẹ. Chính sự hội tụ đủ “sắc, hương, vị” ấy khiến bưởi đỏ Luận Văn từ xa xưa được chọn làm lễ vật tiến Vua, dùng trong những dịp lễ trọng của Hoàng cung.

Năm nay, dù thời tiết có nhiều diễn biến bất lợi, song nhờ kinh nghiệm tích lũy và áp dụng kỹ thuật chăm sóc phù hợp, nhiều vườn bưởi vẫn cho năng suất, chất lượng ổn định. Ngay từ khi bưởi chưa vào vụ thu hoạch rộ, thương lái trong và ngoài tỉnh đã tìm đến tận vườn để đặt mua, lựa chọn những quả đẹp phục vụ thị trường Tết.

Vào dịp Tết, bưởi đỏ Luận Văn có giá bán lẻ ngoài thị trường phổ biến từ 100.000 đến 200.000 đồng/quả. Những cặp bưởi đẹp, được tuyển chọn kỹ để làm quà biếu hoặc chưng Tết, có thời điểm lên tới 500.000 đồng/cặp. Bưởi chín có thể giữ hương từ 1 - 2 tháng, bày trên bàn thờ cả tháng không hỏng nên rất được ưa chuộng dịp Tết.

Hiện bưởi đỏ Luận Văn đã có chỗ đứng vững trên thị trường trong và ngoài tỉnh, đặc biệt tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng ..., trở thành món quà biếu Tết được nhiều người lựa chọn.

Ông Phan Bá Tài, Giám đốc HTX Nông nghiệp Thọ Xương (xã Lam Sơn) cho biết, bưởi đỏ Luận Văn đã được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao vào năm 2024. Đây là cơ sở quan trọng để khẳng định chất lượng, nguồn gốc và giá trị thương hiệu của giống bưởi đặc sản địa phương.

Hiện toàn xã Lam Sơn có gần 60 ha bưởi đỏ với khoảng 100 hộ dân tham gia trồng, tập trung chủ yếu tại các vùng canh tác truyền thống. Mỗi năm, giống bưởi này mang lại nguồn thu hàng chục tỷ đồng cho người dân, qua đó từng bước nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn và gìn giữ giống cây quý của địa phương./.

Nguyễn Duy Thắng, Trung tâm Cung ứng dịch vụ công xã Lam Sơn